Μπισόν Φριζέ (Bichon Frisé)
της Τζούλης Τούντα
Ο σκύλος της φυλής Samοyed διαθέτει κοφτερό μυαλό, ανεξάντλητη ενέργεια, και είναι ισχυρογνώμων. Δένεται δυνατά με τους ανθρώπους του, και δεν αντέχει την απομόνωση. Ας τον γνωρίσουμε!
Αεικίνητος, λάτρης των παιχνιδιών, πεισματάρης, αλλά και βαθιά συναισθηματικός με τους ανθρώπους του.
Ο σκύλος της φυλής Samοyed είναι κατάλληλος για κάθε οικογένεια, καθώς δεν παρουσιάζει προβληματική και επιθετική συμπεριφορά.
«Είναι ένα σκυλί γεμάτο ενέργεια. Κοινωνικό, φιλικό, παιχνιδιάρικο, άγρυπνο και έξυπνο. Συχνά πεισματάρικο, δύσκολα εκπαιδεύσιμο, λόγω του ισχυρού του χαρακτήρα. Δεν θεωρείται φύλακας, και είναι ιδανικό για οικογένειες και παιδιά, καθώς ποτέ δεν θα εκδηλώσει προβληματική και επιθετική συμπεριφορά. Ωστόσο, λόγω της φύσης του, απαιτεί πολλή άσκηση και εκτόνωση (κολύμπι, πεζοπορία, τρέξιμο). Αν δεν εκτονώνεται κατάλληλα, μπορεί να καταστρέψει το σπίτι με ζημιές. Κάθε μελλοντικός ιδιοκτήτης πρέπει να το λάβει πολύ σοβαρά υπόψη», επισημαίνει η εκτροφέας της φυλής Samοyed, Ελευθερία Κατημερτζόγλου.
Είναι σκυλιά που δεν κουράζονται, όπως λέει η κα Κατημερτζόγλου, όσο κι αν τα γυμνάσεις, και δεν είναι σκυλιά του καναπέ, όπως πολλοί, λανθασμένα, θεωρούν. Αναπτύσσουν άρρηκτο δεσμό με την οικογένεια τους, και θέλουν να γίνουν μέλη της. Δεν μπορούν να ζουν απομονωμένα και δεμένα σε μια αυλή, γιατί θα μαραζώσουν από τη στεναχώρια τους.
«Αν και ελκυθρόσκυλα, έχουν συνηθίσει στο κλίμα μας, λόγω μεσογειακής εκτροφής, και μπορούν να αντεπεξέλθουν. Βέβαια, όπως κάθε ζωντανό πλάσμα αυτού του πλανήτη, χρειάζονται προστασία, κυρίως τις πολύ ζεστές ημέρες. Μεριμνούμε να βρίσκονται σε δωμάτιο με AC, σε σκιερό μέρος, και να τα πηγαίνουμε την καθημερινή τους βόλτα νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα», τονίζει η κα Κατημερτζόγλου.
Γενική εμφάνιση
Ο σκύλος της φυλής Samοyed έχει μεσαίο μέγεθος, είναι κομψός, και ο μανδύας του είναι λευκός. Η εμφάνιση του, όπως αναφέρει η εκτροφέας, δίνει την εντύπωση της δύναμης, της αντοχής, της γοητείας, αλλά και της ευελιξίας, της αξιοπρέπειας, της αυτοπεποίθησης και της εξυπνάδας.
Η έκφραση, «Samoyed Smile», οφείλεται στον συνδυασμό σχήματος και θέσης των ματιών με των ελαφρώς καμπυλωμένων γωνιών του στόματος. Το κεφάλι πρέπει να είναι δυνατό με σχήμα σφήνας, τα μάτια πρέπει να είναι αμυγδαλωτά και σκούρα καφέ με ελαφρά κλίση προς τα πάνω. Οι βλεφαρίδες πρέπει να είναι μαύρες. Τα αυτιά πρέπει να είναι όρθια, τριγωνικά με ελαφρά στρογγυλεμένες άκρες, και να καλύπτονται με τρίχωμα. Ο λαιμός του πρέπει να είναι ψηλός και να σχηματίζει τόξο, με πλούσιο τρίχωμα γύρω από αυτόν (κυρίως στα αρσενικά). Η ουρά μεταφέρεται πάντα πάνω στην πλάτη, και είναι χαμηλά μόνο όταν ο σκύλος ξεκουράζεται. Το φύλο θα πρέπει να φαίνεται με σαφήνεια. Το ιδεατό ύψος στα θηλυκά είναι τα 53 cm, με περιθώριο ±3 cm, και στα αρσενικά 57, με περιθώριο ±3 cm.
Τρίχωμα – φροντίδα
O μανδύας του έχει διπλή επίστρωση, είναι άφθονος, με κοντό, μαλακό και πυκνό μαλλί στο υπόστρωμα, και μακρύτερο, πιο σκληρό (στα αρσενικά κυρίως) και ίσιο το εξωτερικό.
Στις άκρες του το τρίχωμα κάνει ασημένιες λάμψεις. Το τρίχωμα γύρω από το λαιμό θα πρέπει να σχηματίζει ένα χείλος (όπως του λιονταριού, κυρίως στα αρσενικά), και στο πίσω μέρος των μηρών να σχηματίζει ένα «παντελόνι».
Σύμφωνα με την εκτροφέα, το διπλό τρίχωμα τα προστατεύει από τις καιρικές συνθήκες, τόσο τον χειμώνα όσο και το καλοκαίρι, και απαιτεί σχολαστικό χτένισμα, κάθε δύο με τρεις μέρες, για να μη δημιουργούνται κόμποι και για να αναπνέει το δέρμα, προς αποφυγή δερματικών παθήσεων (hot spot).
Tο τρίχωμα τους θεωρείται υποαλλεργικό και, επειδή είναι σαν το ανκορά, χρησιμοποιείται και σαν μαλλί προς πλέξη.
Μπάνιο χρειάζονται κάθε τρεις βδομάδες, καθώς το μαλλί τους δεν μυρίζει, και απωθεί, με το στέγνωμα και το βούρτσισμα, τις βρομιές και τις λάσπες.
Υγεία
Επειδή είναι αρχέγονη φυλή, δηλαδή δεν είναι μίξη άλλων φυλών, όπως ενημερώνει η κα Κατημερτζόγλου, δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερα προβλήματα υγείας.
Ωστόσο, πάντα τα ελέγχουμε για δυσπλασία ισχύων και αγκώνων (ΗD , EB), και τα υποβάλλουμε σε εξέταση DNA ΧLPRA για ατροφία του αμφιβληστροειδούς.
Επίσης, κάθε χρόνο πρέπει γίνεται εξέταση ματιών για γλαύκωμα. Η χρονική διάρκεια της ζωής τους είναι 12-15 χρόνια.
Ιστορία της φυλής Samoyed
Σε ό,τι αφορά την ιστορία της φυλής, η κα Κατημερτζόγλου εξιστορεί: «Η ονομασία της φυλής Samoyed προέρχεται από τους Samoyede, γνωστούς και ως Νenets. Ήταν ένας ημι-νομαδικός λαός από την κεντρική Ασία, ο οποίος μετανάστευσε στη βορειοδυτική Σιβηρία πριν από χίλια χρόνια».
Αν και ο ημι-νομαδικός αυτός λαός εξέτρεφε τα σκυλιά για σκληρή δουλειά στα πιο κρύα κατοικήσιμα μέρη της γης, τα αντιμετώπιζε ως μέλη της οικογένειας. Τις κρύες νύχτες της Αρκτικής οι άνθρωποι Samoyede έπαιρναν στις σκηνές τους τα σκυλιά για να τους ζεσταίνουν. Η συνεργασία αυτή, μεταξύ των ανθρώπων και των σκύλων Samoyeds, για την επιβίωση, σφυρηλάτησε έναν στενό δεσμό. Όταν, δε, τα σκυλιά κουβαλούσαν βαριά φορτία στις τεράστιες εκτάσεις της Σιβηρίας, κέρδισαν την τροφή τους ως φύλακες και κυνηγοί.
Οι Samoyede είχαν μεγάλη εξάρτηση, επειδή ήταν πηγή τροφής, γούνας και δέρματος.
Αρχικά, χρησιμοποίησαν τα σκυλιά τους για να κυνηγούν τάρανδους, αλλά στην πορεία η κουλτούρα των Samoyede στράφηκε από το κυνήγι ταράνδων στην κτηνοτροφία.
Οι τολμηροί κυνηγοί – μεταφορείς σκύλοι βρήκαν νέο ρόλο: να μετακινούν και να προστατεύουν τα κοπάδια.
Τα Samοyed ταξινομούνται ως βασική φυλή. Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξή τους προηγείται της προέλευσης των πιο σύγχρονων φυλών σκύλων.
Η ισχυρή ηθική τους στην εργασία και η απίστευτα φιλική φύση τους, καθ’όλη τη διάρκεια της ζωής τους, τα έχουν κάνει έναν καλό σύντροφο για τους ανθρώπους. Γεγονός που βοήθησε τη φυλή να πολλαπλασιαστεί. Στην Ευρώπη έγιναν γνωστά, και ξεκίνησε η εκτροφή τους, από τον Βρετανό Ζωολόγο ErnestKilburn Scott -και τη σύζυγό του-, ο οποίος το 1889, έζησε τρεις μήνες στην Αρκτική με Samoyed.
Επιστρέφοντας στην Αγγλία, έφερε μαζί του ένα καφέ αρσενικό κουτάβι, που το ονόμασε «Sabarka». Αργότερα εισήγαγε μια κρεμώδη σκύλα που ονομαζόταν «Whitey Petchora», από τη δυτική πλευρά των Ουραλίων, και έναν λευκό αρσενικό που ονομαζόταν «Musti», από τη Σιβηρία. Τα σκυλιά αυτά, αλλά και εκείνα που έφεραν οι υπόλοιποι εξερευνητές, είναι η βάση για το δυτικό Samoyed.
Το 1893 γίνεται η πρώτη παράσταση Samoyeds στο Λιντς της Αγγλίας. Το πρώτο πρότυπο γράφτηκε στην Αγγλία το 1909 από τον Scott και, παράλληλα, το Kennel Club αναγνώρισε τη φυλή. Το 1920 ιδρύθηκε το κλαμπ της φυλής.
Λέγεται ότι η Κλάρα, σύζυγος του Scott, έδωσε το σημερινό όνομα στη φυλή, όμως άλλες πηγές αναφέρουν ότι το όνομα δόθηκε στη Σουηδία το 1892 κατά τη διάρκεια ενός κυνολογικού συνεδρίου. Ήταν η φυλή επιλογής για την Αλεξάνδρα της Δανίας, η οποία έγινε βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου και των βρετανικών κυριαρχιών το 1901, μετά τον θάνατο της βασίλισσας Βικτώριας. Η βασίλισσα Αλεξάνδρα θαύμαζε αυτά τα σκυλιά, και έκανε πολλά για να προωθήσει τη φυλή.
Υπάρχουν διάφορες ιστορίες για το πρώτο Samoyed στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πιο διαδεδομένη λέει ότι «το πρώτο Samoyed που εγγράφηκε στην Αμερική, ανήκε στην πριγκίπισσα de Montyglyon, η οποία είχε μεταναστεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1904. Το 1902, η πριγκίπισσα του Montyglyon βρισκόταν στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας. Σε μια επίδειξη σκύλων, ένας σκύλος Samoyed, σέρνοντας την αλυσίδα του, άρχισε να την ακολουθεί. Η πριγκίπισσα, που είχε Chows Chows και Cocker Spaniels, γοητεύτηκε από το όμορφο λευκό σκυλί με το μαύρο χαμόγελο. Ο σκύλος, ένας Ρώσος πρωταθλητής με το όνομα Μουστάν του Argenteau, ανήκε στον Μεγάλο Δούκα Μιχαήλ, αδελφό του Τσάρου Νικολάου Β’. Η πριγκίπισσα έδειξε επιθυμία για την απόκτησή του, αλλά της είπαν ότι ήταν αδύνατο. Μέρες αργότερα, ο Μεγάλος Δούκας έδωσε το σκυλί πρωταθλητή στην πριγκίπισσα, ως δώρο. Το παρέδωσε, μέσα σε ένα καλάθι με ορχιδέες και τριαντάφυλλα, στον προπονητή της.
Ο Ρώσος σκύλος, Ch. Ο Moustan του Argenteau, ήταν ο πρώτος Samoyed που εγγράφηκε στο American Kennel Club Stud Book, και καταγράφηκε η φυλή ως 58η, τον Δεκέμβριο του 1906.
Σήμερα, πολλά Samoyeds στις Ηνωμένες Πολιτείες -συμπεριλαμβανομένων πολλών πρωταθλητών- είναι απόγονοι του Moustan – οι πρόγονοί του είναι άγνωστοι.
Εκείνη την εποχή τα σκυλιά αυτής της φυλής έγιναν γνωστά για τον μεγάλο ενθουσιασμό που έδειχναν ως μεταφορείς προμηθειών – ήταν ικανά να κουβαλούν φορτία μιάμιση φορά το βάρος τους -, αλλά και για την ικανότητά τους να ξεπερνούν τα άλλα σκυλιά στο έλκηθρο. Έγιναν μέλη διαφόρων ομάδων με έλκηθρο σε αποστολές στον Νότιο Πόλο και την Ανταρκτική.
Ο Scott, ο Shackleton και ο Amundsen, είναι μερικοί από τους διάσημους εξερευνητές της εποχής που περιπλανήθηκαν μαζί με τα Sammies τους μέσα από άγνωστες, παγωμένες περιοχές.
Σήμερα, στην Αμερική, το Samoyed κατατάσσεται στην ομάδα εργασίας, στην Αγγλία στην Ποιμαντική ομάδα, και στον υπόλοιπο κόσμο βρίσκεται στο FCI Group 5 (Spitz και πρωτόγονοι τύποι, που σημαίνει ότι ανήκουν σε μια ομάδα σκύλων που σχετίζονται στενά με τους λύκους).
Το 2011 οι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα απολιθωμένο σκυλί, ηλικίας 33.000 ετών. Το απολίθωμα -που ονομάστηκε «σκύλος Altai», λόγω της οροσειράς στην οποία βρέθηκε- προέρχεται από ένα υβρίδιο σκύλου/λύκου, που φαίνεται να ήταν περισσότερο σκυλί παρά λύκος.
Μετά τη διεξαγωγή δοκιμών DNA οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σύγχρονη φυλή που σχετίζεται στενότερα με αυτό το αρχαίο υβρίδιο, είναι το Samoyed.
Η κυρία Ελευθερία Κατημερτζόγλου ασχολείται με τα Samoyed οκτώ χρόνια και με την εκτροφή τους τα τελευταία πεντέμιση χρόνια.
